SSPF. Forever young.
Jaarverslag 2020 - Stichting Shell Pensioenfonds
Uw pensioen, uw toekomst
Love your future. Shell Pensioen

Interview met Janneke Abels

Met elkaar sterker uit de crisis

Het was een bijzonder jaar. Eind 2019 brak het coronavirus uit en begin 2020 kreeg ook Nederland te maken met een crisissituatie. Op welke manier heeft het bestuur van SSPF de negatieve gevolgen van de coronacrisis het hoofd geboden? Janneke Abels, VP Group Planning and Appraisal bij Shell en bestuurslid van SSPF, aan het woord.

In het voorjaar van 2020 werd duidelijk dat ook Nederland flink was geraakt door het
coronavirus. De IC’s lagen vol, scholen gingen dicht en bedrijven op slot. Al met al niet best
voor een pensioenfonds. Hadden jullie scenario’s klaarliggen voor een dergelijke crisis?

“Dat hadden we zeker. We waren goed voorbereid om snel en gestructureerd te handelen. Het ging namelijk al lang goed in de markt, dat we al hadden voorzien: er komt een moment dat er iets misgaat of gaat gebeuren. In juli 2019 hebben we daarom een crisisoefening gedaan en een aantal scenario’s met elkaar besproken. Daarna hebben we in kaart gebracht in welke mate we voorbereid zouden zijn op een (financiële) crisis en wie of wat we daarvoor nodig zouden hebben. Eigenlijk lag er al een draaiboek klaar en dat werkte erg prettig. Maar ondanks dat de scenario’s klaarlagen, hadden we deze crisis op grote schaal niet zien aankomen.”

Wat betekent dit voor jullie beleggingsstrategie?

“Dat klinkt misschien gek, maar eigenlijk niet zoveel. We hebben een divers portfolio; eentje waarin we risico’s spreiden. Door deze diversiteit kunnen we schokken goed opvangen. Het moeilijke van deze crisis was alleen dat alles onderuitging. We konden er natuurlijk voor kiezen om onze strategie om te gooien maar de markt was zo onzeker. Bovendien hadden we niet direct een oplossing: de opties die we hadden voor korte termijn resultaat om bijvoorbeeld de impact van verdere dalingen te beperken, hadden een tegenovergesteld effect op de lange termijn en zouden het herstelvermogen van het fonds beperken. We hebben er daarom voor gekozen om de markt kritisch in de gaten te houden, de portfolio te behouden, en vast te houden aan onze langetermijnstrategie. Met andere woorden: het was geen goed jaar, maar onze strategie is robuust gebleken om het jaar goed te doorstaan.”

Organisatorisch gezien, moest er vast een hoop gebeuren. Hoe hebben jullie dat aangepakt?

“Gaandeweg bleek dat we in een scenario zaten dat niet snel zou overwaaien en waarvan de impact behoorlijk zou zijn. Begin maart besloten we daarom dat we dit officieel als een crisis zagen en hebben we onze crisisprocedure gestart. In de procedure hadden we al vastgelegd wie en wat we nodig zouden hebben en hoe we intern en naar de deelnemers, zouden communiceren. We waren blij dat we dit al goed in kaart hadden gebracht en zijn gestart met wekelijkse meetings. Gaandeweg hebben we meer geleerd en elke keer keken we op basis van diverse scenario’s naar de mogelijke uitkomsten. We kregen ook input en support van Shell Asset Management Company B.V. (SAMCo, de organisatie die de beleggingen doet), SPN en onze externe adviseur (Willis Towers Watson).”

“We hebben een gediversifieerd portfolio.  Door deze diversificatie  kunnen we schokken  goed opvangen”

Waren er ook hobbels die jullie niet hadden voorzien?

“De grillen van de markt hadden we niet verwacht. Maar je weet dat de markt soms onverwachte dingen doet. Door onze goede voorbereiding ging de samenwerking met de uitvoerende partijen zeer voorspoedig. SAMCo heeft iedereen bijvoorbeeld al eerder thuis laten werken, om te oefenen. Eén van de zorgen van het thuiswerken was namelijk of het systeem het aan zou kunnen.”

Hoe hebben jullie de communicatie aangepakt voor de mensen intern?

“Transparantie en duidelijkheid verschaffen waren belangrijke punten. Onze ‘Chief of Staff’ in deze crisis, de general manager van SPN, Kenan Yildirim, schakelde minimaal wekelijks met de verschillende partijen (het Verantwoordingsorgaan, de sponsor, DNB, Achmea, Raad van Toezicht) en maakte na elk crisisoverleg meteen een samenvatting die hij naar heel het bestuur stuurde. Op deze manier was iedereen goed en snel geïnformeerd en werd de druk van de organisatie gehaald.”

Wat deed SSPF om de deelnemers op de hoogte te houden?

“Met een Q&A-pagina op de website hebben we geprobeerd om mensen heel snel te laten weten wat er aan de hand was. Natuurlijk hadden wij niet op alle vragen het antwoord, maar de vragenlijst heeft deelnemers wel geholpen om meer inzicht te krijgen in de consequenties van de crisis.”

Hoe staat het eigenlijk met de pensioenen?

“Het fonds heeft wel een klap gekregen, maar deze ook goed verwerkt. De rente blijft relatief laag en dat werkt door in de dekkingsgraad: deze is lager dan we zouden wensen. Maar onze beleggingsportefeuille is inmiddels opgeveerd, en terug naar het niveau van voor de crisis.”

Op welk aspect uit het crisismanagement ben je het meest trots?

“Op onze aanpak! Er was binnen het bestuur ruimte voor reflectie en een open discussie. Dat schept vertrouwen. De mensen daaromheen voelden zich goed op de hoogte gehouden. SPN heeft het heel knap gedaan. Hoe snel en goed zij hebben gereageerd, zoveel mensen tegelijkertijd op de hoogte gehouden; petje af. We waren ook blij met de samenwerking met onze uitbesteders, de manier waarop bijvoorbeeld SAMCo en Achmea Pensioen Services het hebben aangepakt. Zij schakelden snel en we bleven met elkaar in gesprek, zodat de dienstverlening naar onze deelnemers continu door kon gaan. Dat was niet altijd eenvoudig, met zieke familieleden en werken vanuit huis – soms met kinderen thuis.”

Denken jullie hier sterker uit te komen als bestuur?

“Jazeker. Het heeft ons laten zien dat het ook werkt om vanuit het bestuur een aantal afgevaardigden te hebben die bepaalde onderwerpen bespreken en dat weer delen met de overige leden van het bestuur. We kregen het vertrouwen vanuit het bestuur en andere stakeholders. Dat is positief. We weten nu: samen staan we sterk!”

Over Janneke Abels

Janneke Abels geeft als VP Group Planning and Appraisal bij Shell sinds 2017 leiding aan een compact team op het hoofdkantoor. Zij verzorgen de financiële planning voor de Shell Group. Janneke Abels is als vicevoorzitter van de beleggingscommissie nauw betrokken geweest bij het crisismanagement en fungeert, samen met Martijn Minderhoud, als aanspreekpunt voor het ESG-beleid van SSPF. Janneke Abels is getrouwd en moeder van twee zoons van 10 en 8 jaar.