SSPF. Forever young.
Jaarverslag 2020 - Stichting Shell Pensioenfonds
Uw pensioen, uw toekomst
Love your future. Shell Pensioen

Interview met Arnold Gast

“Deelnemers zijn enthousiast over ESG-beleid”

Ruim 7.000 Shell-medewerkers en gepensioneerden van beide fondsen spraken zich in 2020 uit over het maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid (mvb). Hieruit blijkt een brede steun voor de koers, maar ook grote sympathie voor de doelgerichte aanpak. Arnold Gast, Risk & Investment officer bij SPN, brengt de mvb-mijlpalen van dit jaar in kaart.

In een filmpje op de website noemt SSPF haar verantwoord beleggingsbeleid ‘beleggen met positieve energie’. Wat vind je zelf het meest tot de verbeeldingsprekende element van die aanpak?

“Betrokkenheid. We gaan in dialoog met bedrijven waarin we investeren. Onze overtuiging is dat verantwoord ondernemen en een goed bestuur wordt gestimuleerd door betrokken aandeelhouderschap. Die positieve invloed verlies je als je stopt met investeren. Echte verandering realiseren wij door in gesprek te gaan met bedrijven.”

In de beleggingsportefeuille van SSPF zitten duizenden bedrijven? Hoe organiseer je die dialoog?

“SSPF gaat niet zelf met de ondernemingen in gesprek, maar huurt voor die taak een gespecialiseerd bedrijf in dat past bij onze zienswijze: Hermes EOS. Zij gaan de dialoog aan en geven waar nodig stemadvies. Het is overigens onmogelijk om met alle ongeveer 10.000 ondernemingen in ons universum in gesprek te gaan. Daarom beperken we ons tot circa 1.000 bedrijven in de portefeuille. Zo kunnen we echt het positieve
verschil maken.”

Vanaf welk moment ga je met een bedrijf in gesprek?

“Elk kwartaal krijgt Hermes EOS van onze custodian een overzicht van de ondernemingen waarin we beleggen. Deze worden gescreend op basis van het engagement plan, de te behalen resultaten en gesignaleerde controverses. Denk daarbij aan overtredingen van internationale normen, zoals de Global Compact Criteria en Guiding Principles van de Verenigde Naties.”

En dan?

“Bij sommige bedrijven, die meerdere keren zijn aangesproken, is een dialoog uiteindelijk geen zinvolle optie meer. Deze ondernemingen worden voorgedragen voor uitsluiting. Omdat ESG een ingewikkeld gebied in ontwikkeling is, met talloze meningen en data, waarbinnen je ethische argumenten moet wegen naast financiële, doen we vanaf dat moment altijd een dubbele toets. We leggen de informatie van Hermes EOS naast de data van SAMCo, onze vermogensbeheerder en beleggingsadviseur. Uiteindelijk wordt zo bepaald of we afscheid nemen of nog in gesprek blijven. Daarbij geven ethische overwegingen de doorslag”

Heeft SSPF in 2020 bedrijven uitgesloten van investeringen?

“In het totaal zijn zes ondernemingen uitgesloten van investeringen, waarvan drie bedrijven waren vertegenwoordigd in onze portefeuille. Die belangen hebben we verkocht. Toch valt daar een kanttekening bij te plaatsen, omdat deze organisaties weer andere aandeelhouders zullen krijgen en doorgaan. We veranderen de wereld niet met uitsluiten, we geven een signaal.”

Als gevolg van de invoering van het IMVB-convenant (Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Beleggen), is dit jaar een peiling gedaan onder medewerkers en oud- werknemers van Shell hoe ze aankijken tegen de mvb-aanpak van SSPF. Welke feedback hebben jullie gekregen?

“Het beleid wordt breed ondersteund door de ruim 7.000 mensen die hebben meegedaan aan de enquête. Zij onderschrijven de keuze van het bestuur om meer focus aan te brengen op 4 SDG’s. Te weten: klimaatactie (SDG 13), betaalbare en duurzame energie (SDG 7), gendergelijkheid (SDG 5) en duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11). Die thema’s vindt men heel erg passen bij Shell. Met overigens één favoriete SDG: ‘betaalbare en duurzame energie’. Wat de enquête bovendien duidelijk heeft gemaakt, is de grote betrokkenheid van onze deelnemers bij maatschappelijk verantwoord beleggen. Dit vindt men heel belangrijk, maar wel is aangegeven dat het niet ten koste mag gaan van het rendement.”

“We veranderen de wereld niet met uitsluiten, we geven een signaal”

Hoe zien jullie zelf de verhouding rendement versus duurzaamheid?

“In onze visie gaan duurzaamheid en rendement uitstekend samen. Dat toetsen we ook bij elke stap in het beleggingsbeleid door ons af te vragen wat de impact is op beide. Als ze niet verbeteren of minimaal gelijk blijven, doen we het niet. Zo staat het ook beschreven in onze investment beliefs: ‘Integratie van ESG factoren draagt positief bij aan het risico rendement profiel.’ Dus in die zin verwachten wij een positieve bijdrage van de integratie binnen onze beleggingsportefeuille. Dat zie je terug in de resultaten van de afgelopen jaren.”

Welke positieve resultaten zijn er nog meer geboekt door de invoering van het IMVB- convenant?

“Hoewel er tot 2020 al veel op mvb-gebied gebeurde, werd het binnen onze organisatie niet altijd even duidelijk opgeschreven. Dat hebben we veranderd. Eerst door gedetailleerd de beleidslijn in kaart te brengen, om het daarna te herschrijven. In maart is dat nieuwe stuk goedgekeurd door het bestuur. Ook in het contract met onze vermogensbeheerder SAMCo is het mvb-beleid nu expliciet opgenomen. Er zijn zelfs twee medewerkers voor aangesteld. Hierdoor is ESG echt verweven in onze beleggingsactiviteiten. Daarnaast publiceren we veel meer over wat we doen en realiseren. Zo hebben we op onze website een nieuwe mvb- omgeving gecreëerd met filmpjes en podcasts waarmee je ons beleid leert kennen. Ook worden de engagement trajecten transparanter gemaakt. Al met al grote stappen voorwaarts. Een lijn die we in 2021 met positieve energie gaan doorzetten.”

Toch nog even terug naar de 4 SDG’s. Toen de bevestiging binnenkwam dat Shell (oud)medewerkers in grote meerderheid achter de keuze van de 4 duurzaamheidsthema’s staan, hoe hebben jullie het toen verder opgepakt?

“Toen de uitslag van de enquête bekend was in september, zijn de 4 SDG’s door Hermes EOS meegenomen in het engagement plan. Daarnaast zijn we met onze vermogensbeheerder SAMCo in gesprek gegaan om naar nog meer mogelijkheden in de beleggingsportefeuilles te kijken. Omdat de meetbaarheid van de 4 SDG’s binnen de beleggingsportefeuilles lastig is, hebben we besloten aan te sluiten bij de implementatie van de nieuwe Europese wetgeving, die begin 2021 van kracht wordt: de Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR). Deze maatregelen schrijven voor dat pensioenfondsen moeten gaan rapporteren op zogeheten adverse impact indicators. Hiermee komen data en berekeningsmethodes sneller vrij om SDG’s als richtsnoer voor de integratie van duurzaamheidsrisico’s te gebruiken en de impact van de beleggingsbeslissingen beter meetbaar te maken. De adverse impact indicators bevatten bijvoorbeeld maatstaven voor de uitstoot en concentratie van CO2 en maken daarmee de invulling van ambities op het thema klimaatactie (SDG 13) meetbaar.”

Is de focus op de 4 SDG’s ook al vertaald in de gesprekken met bedrijven?

“Voor bijna 75 procent van haar interacties met bedrijven in onze portefeuille maakte Hermes EOS tot 2020 al een koppeling met de SDG’s. Ook in hun engagement plan voor 2021-2023 krijgen de gekozen SSPF-thema’s -gendergelijkheid, betaalbare en schone energie en klimaatactie - een belangrijke positie. Daarnaast worden duurzame steden en gemeenschappen in de door Hermes EOS benoemde doelstellingen meegenomen. Hiermee zijn de 4 SDG’s stevig in het engagement plan van Hermes EOS verankerd en kunnen we steeds meer laten zien wat duurzaamheid in onze beleggingsportefeuille betekent. Een concrete en mooie stap.”

In het laatste kwartaal zijn jullie een nieuwe ALM-studie gestart (Asset Liability Management). Heeft dat in 2020 al vruchten afgeworpen?

“Ja. Als eerste stap hebben we de beleggingsovertuigingen tegen het licht gehouden en herschreven. Zo laat het bestuur duidelijk zien hoeveel belang er wordt gehecht aan ESG en de positieve mogelijkheden op het beleggingsrendement. Letterlijk luidt één van de investment beliefs nu: ‘Betrokken aandeelhouderschap stimuleert goed bestuur en verantwoord ondernemen. Integratie van ESG factoren draagt positief bij aan het risico-rendementsprofiel’.”

Betekent?

“Dat ESG factoren het beleggingsrisico en -rendement van alle asset categorieën beïnvloeden. Daarbij is een goede governance een voorwaarde voor verbetering van de prestaties van een onderneming op zowel de E (milieu) als de S (sociale) factoren.”

Waar heeft de ALM-studie in 2020 nog meer aan bijgedragen?

“Samen met Ortec Finance is een workshop georganiseerd om de impact van toekomstige klimaatrisico’s in kaart te brengen. Zo heeft het scenarioteam van Shell geschetst hoe een succesvolle transitie naar een klimaat neutraal Europa in 2050 eruit zou kunnen zien. Daarvoor moeten een aantal noodzakelijke stappen worden gezet en de risico’s goed in kaart gebracht om waar mogelijk in te grijpen. Maar bovenal levert het ook heel veel kansen op en moeten we ons blijven inzetten voor een succesvolle energietransitie. Zoveel is duidelijk.”

Jaarlijks vindt de VBDO-ranking plaats van de 50 grootste pensioenfondsen. Zijn er naar aanleiding van de ranking in 2019 (of daarvoor) veranderingen bij SSPF doorgevoerd die in 2020 zichtbaar zijn geworden?

“De VBDO-ranking gebruiken we om te kijken waar we staan ten opzichte van de andere pensioenfondsen. We hebben een mooie middenpositie bereikt en het is hard werken om die te behouden. De VBDO-criteria en -scores gaan ieder jaar enorm omhoog. Zo wordt de hele vermogensbeheersector verbeterd.”

Met andere woorden?

“Wij zien de jaarlijkse dialoog met VBDO als een belangrijke manier om onze maatschappelijke verhoudingen te peilen. Daarnaast levert het concrete verbeterstappen op in de uitvoering van ons maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid. Zo hebben we het afgelopen jaar verdere stappen gezet op het gebied van de integratie van ESG-factoren bij onze beleggingsbeslissingen, de betrokkenheid van onze ESG-focal points in het bestuur vergroot en via onze diverse communicatiekanalen de transparantie sterk verbeterd.”

Tot slot, wat is de visie van SSPF voor de CO2-uitstoot van de beleggingsportefeuille? Is daar in 2020 actie op ondernomen?

“Voor een groot deel van onze beleggingen in beursgenoteerde bedrijven hebben we via op maat gemaakte ESG-benchmarks al ingezet op een reductie van CO2. In het verlengde hiervan wordt op dit onderwerp maximaal de dialoog gezocht en gevoerd. Olie- en energiebedrijven worden wereldwijd door Hermes EOS op de huid gezeten om werk te maken van de energietransitie. Zo verwachten we dat deze bedrijven steeds meer nieuwe energie gaan leveren en de hele economie minder CO2-intensief wordt. In lijn met de invoering van de nieuwe Europese wetgeving, gaan we ervoor zorgen dat de relevante data en metingen beschikbaar komen. Hierop gaan we in 2021 lange termijn doelstellingen bepalen en rapporteren. Een mooie en belangrijke uitdaging, die we met beide handen gaan aanpakken.”

Over Arnold Gast

Arnold Gast studeerde Economie aan de Rijksuniversiteit Groningen en behaalde zijn postdoctorale master in Financial Analyses op de Vrije Universiteit van Amsterdam. Gast was een groot deel van zijn carrière werkzaam bij Delta Lloyd Asset Management, waar hij onder meer verantwoordelijk was voor het Credits & Investment Office. Daarna bekleedde hij de functie van Chief Investment Officer in de directie van ACTIAM. Sinds juli 2019 is hij Risk & Investment Officer bij Shell Pensioenbureau Nederland B.V.