SSPF. Forever Young.
Jaarverslag 2021 - Stichting Shell Pensioenfonds
SSPF. Forever Young.

Jaarverslag 2021 - Stichting Shell Pensioenfonds

Dubbelinterview: bestuurders Janneke Abels & Martin ten Brink

“Gezond rendement, solide dekkingsgraad”

Door de schokkende gebeurtenissen in Oekraïne lijkt 2021 alweer een eeuwigheid geleden. Toch was opnieuw een jaar van uitersten. Met aan de ene kant grote onzekerheid over de ontwikkeling van de pandemie en aan de andere kant stijgende beurskoersen. Interview met bestuurslid Janneke Abels en voorzitter Martin ten Brink.

Martin: “Ik zou het niet over mijn hart kunnen verkrijgen als we aan het begin van ons gesprek de oorlog in Oekraïne onbesproken laten. Hoewel ik begrijp dat het niets met de ontwikkelingen van SSPF in 2021 te maken heeft, zijn de gevolgen gigantisch. Het is met geen pen te beschrijven wat erin dit land gebeurt: schokkend en beangstigend tegelijk.”

Janneke: “Het is daarom goed dat we alle Russische beleggingen van SSPF gaan afstoten en geen nieuwe investeringen meer doen. Dat is het minste wat we kunnen laten zien. Het signaal afgeven dat we het Russische geweld verwerpen.”

Martin: “Eens en vergeef me het bruggetje: hoe zou jij 2021 typeren?”

Janneke: “Het was eigenlijk een wonderlijk jaar, 2021. We kregen opnieuw te maken met lockdowns, er was veel onrust. De voortdurende stress of de zorgmedewerkers het wel zouden redden, de klappen die veel ondernemers kregen… die onzekerheid viel op het eerste gezicht moeilijk te rijmen met de enorme koersstijgingen op de meeste aandelenmarkten.”

Martin ten Brink: “Met een rendement van 9,6% en een dekkingsgraad die is opgelopen naar 130,6% procent kijken we terug op een uitstekend jaar voor het fonds”

Martin: “Eens. Ondanks al die onrust was 2021 voor veel beleggers een mooi jaar. Dat geldt zeker ook voor SSPF. Met een rendement van 9,6% en een solide dekkingsgraad die is opgelopen naar 130,6% procent kijken we terug op een uitstekend jaar voor het fonds. Temeer omdat we een flinke indexatie kunnen toekennen: niet alleen 5,0 procent over 2022, maar ook een inhaalindexatie van 0,7 procent over 2021. Daarmee zijn onze pensioengerechtigden en inactieve deelnemers weer helemaal ‘bij’ wat betreft het compenseren van prijsstijgingen.”

Janneke: “En dat is toch best uniek in de Nederlandse pensioenwereld. Voor SSPF was het afronden van de ALM-studie een van de belangrijkste mijlpalen van dit jaar. Daarmee hebben we onze verplichtingen geanalyseerd, afgezet tegen mogelijke toekomstige beleggingsrendementen en vervolgens onze strategische doelen tegen het licht gehouden. Het leverde binnen ons bestuur uitgebreide, vruchtbare dialogen op. Wat willen we strategisch? Welke doelen willen we bereiken en wat vinden we acceptabele risico’s?” 

Martin: “Een belangrijke uitkomst van deze studie is dat we het verstandig vinden om voortaan niet meer primair op de gebruikelijke nominale dekkingsgraad te sturen, maar op de reële dekkingsgraad. Waarbij je ook rekening houdt met mogelijke inflatie in de toekomst. Dat helpt ons in ons streven onze pensioengerechtigden en inactieve deelnemers te allen tijde een waardevast pensioen te bieden. En leggen we de lat voor onszelf een stuk hoger.”  

Janneke: “Het mooie hieraan is dat je met deze reële dekkingsgraad een zuiverder graadmeter hebt. Terwijl onze nominale dekkingsgraad in 2021 steeg naar 130,6%, daalde de reële dekkingsgraad licht, naar 85%. In feite logisch, omdat de inflatie eind van het jaar opeens hard opliep maar de rente per saldo maar iets steeg.”

Martin: “Inderdaad, dan zie je die twee, nominale en reële dekkingsgraad, dus divergeren. Maar zou komend jaar de rente verder oplopen en de inflatieverwachting afnemen, dan convergeren de nominale en de reële dekkingsgraad. Voor ons telt in wezen vooral welke rendementen we nu moeten halen om in de toekomst voldoende kasstromen te genereren, inclusief de gewenste inflatiecompensatie. Samen met onze externe ALM-adviseur Ortec en de collega’s van Shell Pensioenbureau Nederland (SPN) hebben we enorm veel scenario’s laten doorrekenen, aan de hand van computergestuurde ‘Monte Carlo-simulaties’. Die geven voor ieder mogelijk scenario de ideale beleggingsmix, dus de verdeling over aandelen, obligaties en vastgoed, en de vereiste renteafdekking. Zo krijg je een heel cluster van mogelijke uitkomsten, ieder met een bepaalde mate van waarschijnlijkheid. Hierbij hanteren we wel een lange termijn focus; het gaat dus niet om een beleggingsresultaat over een enkel kalenderjaar, maar over een periode van bijvoorbeeld vijf tot tien jaar.”  

Janneke: “Door te beleggen met de focus op onze reële dekkingsgraad kunnen we nog beter de gerealiseerde rendementen beschermen dan we al deden. We creëren meer ruimte om onze portefeuilles mee te laten bewegen met de inflatie en rente. Dat gaat in goed overleg met zowel onze vermogensbeheerder SAMCo als SPN, ons pensioenbureau, die ook met voorstellen komen.”

Martin: “Over ons pensioenbureau (SPN) gesproken, ik vind het knap hoe professioneel ze ook dit jaar weer gewerkt hebben, met volle agenda’s in combinatie met de beperkingen van het thuiswerken. Voor mij persoonlijk zijn de individuele wandelafspraken met collega’s van SPN zeer waardevol, die werken heel goed: je bent lekker buiten en door samen te wandelen kom je tot effectieve en soms diepgaande gesprekken, is mijn ervaring. We hebben dit jaar verdere stappen gezet op het gebied van communiceren met deelnemers, denk aan het beeldbellen, mails en speelse en korte video’s met praktische uitleg, et cetera. Dat heeft ook bijgedragen aan een betere beleving van de deelnemers rond het onderwerp pensioenen, een van onze strategische doelen. Dat is nodig, want veel deelnemers gaan pas nadenken over hun pensioen als het al bijna zover is.”

Janneke Abels: “We gaan onze rendementen nog beter beschermen dan we al deden”

Martin: “Hoe kijk jij aan tegen het Pensioenakkoord?”

Janneke: “De Wet Toekomst Pensioenen is recentelijk door de minister naar de 2e Kamer gestuurd, en veel detials zijn nog niet helemaal uitgewerkt. Wat zijn straks de voors en de tegens? Welke mogelijke gevolgen zijn er voor de verschillende generaties van onze deelnemers? Zonder de detail-wetgeving is het onmogelijk om de gevolgen voor individule (en groepen) deelnemers vast te stellen. Daarom proberen we middels scenario-analyse een beeld te krijgen van de mogelijke opties en gevolgen. Verder staan we in nauw contact met andere pensioenfondsen die zich in een vergelijkbare positie bevinden. Daarnaast proberen we het pensioen-bewustzijn onder deelnemers over de huidige pensioenregeling te vergroten door gerichte communicatie-campagnes en informatievoorziening. Immers, het helpt onze deelnemers om de aankomende veranderingen beter te doorgronden, wanneer er al een goed begrip is van de bestaande pensioenregelingen. Er is nog veel werk te verzetten in de komende jaren.”   

Martin: “Ja, het wordt spannend voor welke pensioenregeling Shell Nederland en de Centrale Ondernemingsraad (COR) straks voor de toekomst gaan kiezen, dat is niet aan ons. En zien ze af van omzetting van bestaande rechten naar het nieuwe stelsel, of niet? Voor toekomstige pensioenopbouw is de concept wetgeving zoals nu bekend duidelijk. Dan bouwen we voortaan pensioen op via de ‘beschikbare premieregeling’; de pensioenuitkering hangt dan af van het behaalde beleggingsrendement. De toegezegde uitkering, zoals nu het geval, verdwijnt in de toekomst. Iedereen betaalt dezelfde pensioenpremie, ongeacht de leeftijd, maar voor de reeds opgebouwde pensioenrechten maakt de concept wetgeving het mogelijk om die ook voor de toekomst ongewijzigd te behouden. Hoe dan ook, wij bereiden ons voor op verschillende scenario’s en leggen Shell en de COR voor hoe uitvoerbaar, uitlegbaar en evenwichtig ieder scenario is. Dat zal uiteindelijk duidelijk worden als het overleg tussen Shell en de COR afgerond is."

Janneke: “Wat zijn voor jou belangrijke onderwerpen voor het bestuur in 2022?”

Martin: “In 2022 gaan we onder andere ons Journey Management Plan, wat ons palet aan mogelijke beleggingsscenario’s aangeeft, verder uitwerken; ons ESG-verhaal duidelijker vormgeven; en last but not least aandacht blijven geven aan het verbeteren van onze reële dekkingsgraad.”   

Over Martin ten Brink

Voor Martin ten Brink was 2021 het eerste volledige jaar van zijn voorzitterschap van SSPF. Daarvoor werkte hij ruim dertig jaar in uiteenlopende financiële functies binnen Shell, over de hele wereld. Kort na zijn pensionering, in mei 2020, is hij voorzitter geworden van het SSPF bestuur. Zijn uitgangspunt in deze tijden: richt je op wat wel mogelijk is, blijf niet te lang stilstaan bij wat niet kan.  

Over Janneke Abels

Twintig jaar geleden startte Janneke Abels haar loopbaan bij Shell als financieel analist, waarna ze onder meer financieel verantwoordelijk was voor een brandstof-divisie in de VS. Nu is ze Vice President Finance Sectors and Decarbonisation. Janneke zit ruim vier jaar namens werkgever Shell in het SSPF bestuur. Een van de zaken die haar na aan het hart ligt: hoe integreer je als pensioenfonds ESG optimaal in je beleggingsbeleid?